Akşam Tartıda Neden Daha Ağır Çıkarsın? Gün İçi Kilo Değişiminin Bilimi
PlateMetric AI ekibi ·

Akşam tartıdaki fazlalık büyük oranda yağ değil; gün içinde yediğin, içtiğin ve vücudunda tuttuğun su. Kilonun gerçek yönünü görmek için her gün aynı koşulda (sabah, tuvaletten sonra, kahvaltıdan önce) tartılmak ve tek bir güne değil, haftalık eğilime bakmak gerekir.
Gün içinde ne değişiyor?
Tartı, o anda vücudundaki her şeyin ağırlığını gösterir: midendeki yemek, içtiğin su, bağırsaklardaki içerik ve dokularda tutulan sıvı. Bir litre su yaklaşık bir kilogram gelir; gün boyu yediklerin ve içtiklerin henüz sindirilip atılmadığı için akşam tartısı doğal olarak sabahtan yüksek çıkar. Gece boyunca ise nefes ve terle su kaybeder, bir şey yiyip içmezsin; bu yüzden sabah ölçümü genellikle günün en düşük ve en tutarlı değeridir.
Tuzlu ya da karbonhidratı bol bir akşam yemeği, vücudun daha fazla su tutmasına yol açabilir. Ertesi sabah tartının yükselmesi çoğu zaman bundandır; yağ birkaç saatte değil, ancak günler boyunca alınan fazla enerjiyle birikir.
Sabahtan sabaha bile oynar
Aynı koşulda tartılsan bile kilo her gün biraz değişir. ABD Ordusu araştırmacılarının, sıcakta egzersiz yapıp terle kaybettiği sıvıyı yerine koyan 65 aktif erkeği her sabah tarttığı çalışmada, kilonun günden güne ortalama 0,51 kg oynadığı görüldü. Yani yarım kiloluk bir artış, tek başına bir şey anlatmaz.
Her sabah aynı koşulda tartılan 65 aktif erkekte.
Kaynak: Cheuvront ve ark., Int J Sport Nutr Exerc Metab, 2004.
Haftanın da bir ritmi var
Avrupa'da kilo vermiş 1.400'ü aşkın kişinin akıllı tartı verilerinin incelendiği NoHoW çalışmasında, kilonun hafta içinde yaklaşık %0,35 dalgalandığı bulundu: hafta sonu artıyor, hafta içinde tekrar iniyor. 70 kiloluk biri için bu yaklaşık 250 gram demek. Aynı çalışmada Noel döneminde kilo ortalama %1,35 arttı ve sonrasında tamamen geri inmedi; yani kalıcı artışlar daha çok uzun tatil ve bayram gibi dönemlerde birikiyor.
Kaynaklar: Cheuvront ve ark., 2004; Turicchi ve ark., PLoS ONE, 2020. Yüzdeler 70 kg için kg’a çevrildi.


Doğru tartılmanın yolları
Sabah, tuvaletten sonra, kahvaltıdan önce, benzer kıyafetle.
Haftalık ortalamayı ya da son iki haftanın grafiğini izle.
Ertesi sabahki artış çoğu zaman su tutulmasıdır.
Akşam ölçümünü sabahla değil, yine akşam ölçümüyle karşılaştır.
Tartıdaki küçük oynamalar normal. Önemli olan, birkaç haftalık sabah ölçümlerinin nereye gittiği.
Kaynaklar
- Cheuvront SN, Carter R, Montain SJ, Sawka MN. Daily body mass variability and stability in active men undergoing exercise-heat stress. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2004;14(5):532–540. Kaynağa git →
- Turicchi J, O’Driscoll R, Horgan G ve ark. Weekly, seasonal and holiday body weight fluctuation patterns among individuals engaged in a European multi-centre behavioural weight loss maintenance intervention. PLoS ONE. 2020;15(4):e0232152. Kaynağa git →
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi ya da diyet tavsiyesi yerine geçmez. Sağlık durumunla ilgili kararlar için doktoruna veya diyetisyenine danış.
Sıradaki yazı

Gece Yemek Kilo Aldırır mı? Geç Saatte Yemek Üzerine Araştırmalar
Aynı kaloriyi geç saatte yemek fark eder mi? İspanya’daki 420 kişilik çalışmadan Harvard’ın kontrollü deneyine kadar, öğün saatinin kilo üzerindeki etkisini anlatıyoruz.
Yazıyı oku
Günde Gerçekten Ne Kadar Su İçmeliyiz? 2–2,5 Litre Kuralının Aslı
“Günde 8 bardak” nereden çıktı? Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin önerisi, yemeklerden gelen su ve ihtiyacını artıran durumlar: su ihtiyacını araştırmalarla anlatıyoruz.
Yazıyı oku